Fluency TTS
De tekst-naar-spraaksoftware van Fluency is verkrijgbaar als zelfstandig product, en als onderdeel van hulpmiddelen bij dyslexie en andere toepassingen.
Uitspraak volgens Van Dale
Fluency TTS bevat een woordenlijst van Van Dale, met de uitspraak van ruim 180.000 woorden, waaronder ook veel Engelse woorden en termen. Bijna alle woorden die je in een tekst tegen kunt komen, worden dankzij deze woordenlijst goed uitgesproken.
Staat een woord niet in de lijst, dan zorgen de ingebouwde uitspraakregels toch meestal voor een correcte uitspraak.
Difonen
Een difoon is de overgang tussen twee spraakklanken. Het Nederlands heeft ongeveer 50 spraakklanken, en dus zo'n 50 x 50 = 2500 difonen. Woorden en zinnen worden gemaakt door difonen aan elkaar te rijgen.
![Arthur Dirksen en Ludmila Menert](./images/arthur-en-ludmila.png)
Over Fluency
Fluency is in 1997 opgericht door Arthur Dirksen en Ludmila Menert (zie foto). Beiden waren daarvoor werkzaam als spraakonderzoekers aan de universiteit.
De voorbereidingen voor Fluency begonnen al in 1996, met de productie van een set difonen (zie kader) met de stem van Arthur.
Begin 1998 verscheen de eerste versie van onze tekst-naar-spraaksoftware onder de naam Fluent Dutch Text-To-Speech. Later is de naam veranderd in Fluency TTS.
Van 1999 t/m 2003 was Fluency onderdeel van Van Dale Lexicografie.
Sinds 2004 is Fluency weer een zelfstandige onderneming, onder leiding van Arthur Dirksen. Ludmila Menert werkt sinds een aantal jaar bij ReadSpeaker.
In 2005 kwam Spika op de markt, het eerste dyslexie-hulpmiddel dat direct vanaf een usb-stick kon draaien, zonder dat eerst software geïnstalleerd moest worden.
Tot eind 2008 maakte de tekst-naar-spraaksoftware van Fluency gebruik van de MBROLA-difoonsynthese, onder licentie met de Acapela Group.
In november 2008 zijn nieuwe versies van Fluency TTS en Spika op de markt gebracht, die gebruik maken van door Arthur zelf ontwikkelde unit-selectie synthese. Bijzonder is dat met de nieuwe techniek snel en voordelig een stem kan worden geproduceerd, door een vrij klein corpus in te laten spreken, dat vervolgens grotendeels automatisch wordt omgezet in een spraakdatabase voor de synthesizer.
In maart 2012 zijn beide producten opnieuw ingrijpend vernieuwd. Op verzoek van met name veel blinde gebruikers zijn de MBROLA-stemmen weer beschikbaar als extra optie: ze klinken misschien minder natuurlijk, maar ze zijn voor deze gebruikers nuttig omdat ze ook bij een hoog spreektempo nog goed te volgen zijn.
Daarnaast kan onze software nu ook Fries spreken. Voor het Fries is een woordenlijst samengesteld van ongeveer 300.000 woordvormen, deels gebaseerd op de uitspraaktranscripties in het Frysk Hânwurdboek. De Friese stemmen zijn het resultaat van het project Tekst-naar-spraak voor het Fries, dat door Fluency werd uitgevoerd in samenwerking met ReadSpeaker, de Fryske Akademy en de educatieve organisatie Afûk. Het project werd gesubsidieerd door de Provincie Friesland.
Arthur Dirksen
Geboren
7 november 1956, Rotterdam
Opleiding
Gymnasium Erasmianum, Rotterdam, 1976
Nederlandse Taal en Letterkunde, Universiteit Utrecht, 1983, cum laude
Proefschrift
Monitoring processes in language production,
Universiteit Utrecht, 1990
Dienstverbanden
1984-1990 Universiteit Utrecht
1990-1996 Technische Universiteit Eindhoven, vanaf 1993 als Akademie-onderzoeker
1999-2003 Van Dale Lexicografie, Utrecht
Woont
te Amsterdam
![Arthur met Bica en Caetano](./images/schier.png)